Bouwjaarkaart Doetinchem
Doetinchem staat in de BAG geregistreerd met 22 panden van vóór 1900 op een totaal van 18.730 verblijfsobjecten. Dat is opvallend weinig voor een stad met stadsrechten uit 1236. De verklaring zit grotendeels in maart 1945, toen het centrum zwaar werd gebombardeerd. In de cijfers zie je dat terug als een explosie van bouwactiviteit vanaf de jaren 50.
Wat valt op in Doetinchem?
- Gasthuissteeg 2 (BAG 1650)
Volgens het Rijksmonumentenregister een laat-gotische kapel uit de 15e eeuw, ook bekend als de Driekoningen- of Gasthuiskapel. Het BAG-jaartal 1650 dekt waarschijnlijk een latere fase of een herstel, en zegt weinig over wanneer de kapel zelf is neergezet. Hersteld na oorlogsschade in 1949-1950.
- Kelderlaan 11 (BAG 1662)
Kasteel de Kelder, ook bekend als havezate Hagen. De oudste bekende afbeelding stamt uit 1656 en toont een rechthoekig bakstenen pand. Het BAG-jaar lijkt een latere herbouwfase na brand te markeren, niet de oorspronkelijke stichting van het huis.
- Kasteellaan 1760-cluster (6 panden)
Het bijgebouwen-complex rond Kasteel Slangenburg. Het hoofdkasteel zelf is rond 1700 gebouwd voor Frederik Johan van Baer, met later eigendom bij de families Steengracht en Van der Goltz. Het 1760-cluster in de BAG hoort bij een latere bouwfase van het complex.
- 1910-anomalie (78 panden)
Ruim zesmaal het buurjaar-gemiddelde. Zonder archiefonderzoek niet uit te sluiten of dit gaat om een echte bouwgolf rond die periode of een administratieve bulk-invoer met afgerond jaartal.
- Wederopbouw-handtekening
De jaren 1940 leveren slechts 309 panden, de jaren 50 al 1.413 en de jaren 60 maar liefst 2.486. De decennia-piek ligt op de jaren 70 met 3.040 panden. Die curve past op het beeld van een zwaar gebombardeerd centrum dat na de oorlog ingrijpend opnieuw werd opgebouwd en uitgebreid.
Kanttekening bij de data
BAG-bouwjaren zijn administratieve registraties bij het Kadaster, geen bouwhistorische exactheid. Bij oude panden vat zo'n jaartal vaak een meerfasige bouwgeschiedenis samen in één getal. Voor panden van na 1900 is de tolerantie ongeveer een jaar, voor middeleeuwse panden kan dat oplopen tot tientallen jaren. Lees de cijfers als "wanneer is hier voor het eerst iets geregistreerd", niet als "wanneer is het huidige gebouw neergezet".