Bouwjaarkaart 's-Hertogenbosch

's-Hertogenbosch staat in de BAG geregistreerd met 223 panden van vóór 1600. Ter vergelijking: Tilburg heeft er 1, Eindhoven 1, Helmond 4, Breda 23. Bij elkaar opgeteld 29. Daarmee is Den Bosch qua bewaard middeleeuws bezit veruit de oudste van Brabant.

Wat valt op in Den Bosch?

• Hinthamerstraat 10 (BAG 1220)

  Bevat de overblijfselen van de Leuvense Poort, oftewel de Gevangenpoort, een 13e-eeuwse stadspoort uit de eerste vesting. Napoleon liet de poort rond 1810 afbreken omdat hij er niet doorheen kon met zijn leger. De ronde noordtoren is bewaard gebleven en ingebouwd in het huidige huis.

• Torenstraat 18 (BAG 1220)

  De toren van de Sint-Janskathedraal. De toren werd in de 15e eeuw verhoogd en kreeg in de 17e eeuw de huidige spits. Het BAG-jaartal vat die hele bouwgeschiedenis samen in één getal.

• 1900-cluster (196 panden)

  Een typisch BAG-dump-jaar voor 19e-eeuwse panden van onbekende exacte herkomst. Lees deze 196 panden niet letterlijk als gebouwd in 1900.

• 1962-piek (2.066 panden)

  Een uitschieter van ruim 6× het buurjaar-gemiddelde. Past bij de explosieve naoorlogse suburbanisatie van wijken aan de rand van de stad.

Kanttekening bij de data

BAG-bouwjaren zijn administratieve registraties bij het Kadaster, geen bouwhistorische exactheid. Bij oude panden vat zo'n jaartal vaak een meerfasige bouwgeschiedenis samen in één getal. Voor panden van na 1900 is de tolerantie ongeveer een jaar, voor middeleeuwse panden kan dat oplopen tot tientallen jaren. Lees de cijfers als "wanneer is hier voor het eerst iets geregistreerd", niet als "wanneer is het huidige gebouw neergezet".